Fazy cyklu miesięcznego kobiety

Fazy cyklu miesięcznego kobietyPłodność u kobiety rozpoczyna się wraz z nadejściem pierwszej miesiączki, a kończy w okresie menopauzy. Jednak w rzeczywistości dni płodne obejmują bardzo krótki okres czasu w cyklu miesięcznym, kiedy to z jajnika uwolniona zostaje komórka jajowa.

Wiedza na temat pojawienia się momentu płodności i określenia dni niepłodnych odgrywa bardzo ważną rolę w staraniach o udane zapłodnienie, a może także zapobiec pojawieniu się nieplanowanej ciąży.

Faza przed-owulacyjna i po-owulacyjna

Menstruacja jest najbardziej zauważalnym i odczuwalnym przejawem cyklicznych zmian zachodzących w ciele kobiety. Miesiączka przeważnie pojawia się co 28 dni, jednak wiele kobiet doświadcza nieregularnego, dłuższego lub krótszego cyklu. Jako jego początek może być odczytywane krwawienie, jednak jest ono ostatnią fazą przemian zachodzących w procesie i nie należy do najważniejszych zjawisk obserwacyjnych w cyklu.

Dojrzewanie komórki jajowej odbywa się w jednym z jajników. Na jego powierzchni zaczyna pojawiać się wybrzuszenie, znane jako pęcherzyk Graffa. W jego wnętrzu dorasta komórka jajowa, która dojrzewa przez mniej więcej tydzień. Jednak jej rozwój może zostać przyspieszony lub wstrzymany, co może się odbyć np. z powodu zmiany klimatu, nadmiaru stresu lub wdania się infekcji. W wyniku zahamowania cykl wydłuża się, a jajnik zaczyna wytwarzać coraz więcej hormonów.

Następnie komórka jajowa zostaje uwolniona w wyniku pęknięcia pęcherzyka. Zostaje ona wychwycona przez jajowód za pomocą lejkowato rozszerzonego końca. W ten sposób następuje najważniejszy i ostateczny moment cyklu, czyli owulacja. Jest ona okresem największej płodności u kobiety, jednak jeżeli jajeczko wędrujące jajowodem do macicy nie zostanie zapłodnione, w ciągu doby obumiera. Przed-owulacyjna faza cyklu miesięcznego kończy się wraz z jajeczkowaniem, a jego koniec otwiera fazę po-owulacyjną.

Estrogen i progesteron

Podczas pierwszej fazy cyklu w organizmie kobiety produkowana jest znacznie większa ilość estrogenów. Za ich pomocą odbudowana zostaje błona śluzowa w macicy, a tym samym znajdujące się w szyjce gruczoły pobudzone zostają do produkcji śluzu płodnego. Umożliwia on plemnikom swobodne poruszanie się po drogach rodnych, dzięki czemu mogą one przeżyć w ciele kobiety nawet kilka do po odbytym stosunku płciowym. Bez śluzu płodnego zapłodnienie nie jest jednak możliwe.

W drugiej fazie cyklu resztki pękniętego pęcherzyka tworzą w jajniku ciałko żółte. Produkuje ono progesteron, którego zadaniem jest zahamowanie wydzielania się śluzu płodnego, a także pogrubienie błony śluzowej w macicy, gdzie zaczyna gromadzić substancje odżywcze dla komórki jajowej. Progesteron powstrzymuje również dojrzewanie kolejnych pęcherzy, a tym samym uniemożliwia dalsze jajeczkowanie w obecnym cyklu. Powoduje to wzrost temperatury ciała.

W wyniku braku zapłodnienia i zaniknięciu ciałka żółtego, poziom progesteronu we krwi znacznie spada. Skutkiem tego jest również obniżenie temperatury ciała, a także złuszczenie błony śluzowej. Prowadzi to do wydalenia resztek razem z krwią, która pochodzi ze zniszczonych naczyń krwionośnych. Tym samym pojawia się miesiączka, a cały cykl zaczyna się od nowa.

Końcowe fazy cyklu

Ostatni dzień cyklu następuje w przeddzień kolejnego krwawienia i dzieli się na trzy fazy. Faza płodności to czas uwolnienia komórki jajowej z jajnika, a tym samym owulacji. Komórka jajowa żyje ok. dobę, ale do zapłodnienia może dojść dzięki plemnikom obecnym w drogach rodnych kilka dni przed i po owulacji. Są to dni płodne, w trakcie których najbardziej prawdopodobne jest zajście w ciążę.

Pozostałe dni w cyklu miesięcznym są niepłodne. Długość niepłodności względnej zależy od czasu dojrzewania pęcherzyka, ponieważ w bardzo krótkim cyklu możliwe jest zapłodnienie pod koniec miesiączki. Natomiast faza niepłodności bezwzględnej jest stała i trwa zazwyczaj czternaście dni, od momentu obumarcia komórki jajowej, aż do wystąpienia kolejnej miesiączki.

Jednak momentu jej pojawienia się nie można przewidzieć ze stuprocentową dokładnością, a stosunki odbywane w trakcie najbardziej optymalnych dni płodnych nie muszą zakończyć się udanym zapłodnieniem. Dlatego zanim kobieta odczuje jakiekolwiek pierwsze objawy ciąży, musi wykazać się niemałą cierpliwością w stosowaniu metody obliczeniowej, którą uzupełnić może także obserwacją śluzu i regularnymi pomiarami temperatury.